Równowaga PEH to model pielęgnacji włosów oparty na trzech grupach składników: proteinach, emolientach i humektantach. Nie oznacza stosowania ich w równych proporcjach. Chodzi o obserwowanie włosów i dopasowanie pielęgnacji do ich aktualnej kondycji, porowatości oraz warunków zewnętrznych.
Co oznacza skrót PEH?
Litery P, E i H pochodzą od nazw trzech grup składników obecnych w kosmetykach do włosów. Proteiny wspierają strukturę włosa, humektanty wiążą wodę, a emolienty tworzą na powierzchni ochronną warstwę. Razem pomagają utrzymać elastyczność, miękkość, nawilżenie i ograniczyć puszenie.
Równowaga PEH nie jest sztywnym planem, na przykład proporcją 1:1:1. Jedne włosy potrzebują częściej emolientów, inne lepiej reagują na humektanty lub proteiny. Wpływają na to między innymi porowatość, stopień zniszczenia, częstotliwość mycia oraz pogoda.
Za co odpowiadają proteiny, emolienty i humektanty?
Proteiny – wsparcie struktury włosa
Proteiny to białka, które mogą tymczasowo wypełniać ubytki w strukturze włosa. Włosy po koloryzacji, stylizacji na gorąco lub z naturalnie wysoką porowatością często korzystają z ich działania. Proteiny mogą poprawiać sprężystość, zwiększać objętość i podkreślać skręt.
W składzie INCI szukaj między innymi takich nazw:
- Hydrolyzed Keratin i Keratin – keratyna
- Silk Protein i Hydrolyzed Silk – proteiny jedwabiu
- Wheat Protein, Soy Protein i Oat Protein – proteiny roślinne
- Collagen, Elastin i Milk Protein – kolagen, elastyna i proteiny mleczne
- Arginine, Cysteine i inne aminokwasy
Emolienty – ochrona i wygładzenie
Emolienty tworzą na włosach film, który ogranicza utratę wilgoci i chroni pasma przed tarciem, wilgocią oraz innymi czynnikami zewnętrznymi. Nadają miękkość, połysk i gładkość. Pomagają też „domknąć” działanie protein i humektantów, dlatego często stosuje się je jako ostatni etap pielęgnacji.
Do emolientów należą między innymi:
- oleje, na przykład Cocos Nucifera Oil, Argania Spinosa Kernel Oil i Persea Gratissima Oil
- masła, takie jak Shea Butter i Cocoa Seed Butter
- alkohole tłuszczowe, między innymi Cetearyl Alcohol i Cetyl Alcohol
- silikony, których nazwy często kończą się na -cone, -xane lub -conol
- woski, lanolina i oleje mineralne
Humektanty – wiązanie wody
Humektanty to substancje higroskopijne, czyli przyciągające i zatrzymujące wodę. Wspierają nawilżenie, miękkość i elastyczność włosów. Ich działanie zależy jednak od wilgotności powietrza. Przy bardzo wilgotnej pogodzie mogą nasilać puszenie, szczególnie gdy włosy mają wysoką porowatość.
Popularne humektanty w składach INCI to:
- Glycerin – gliceryna
- Aloe Barbadensis Leaf Juice – aloes
- Panthenol – pantenol
- Urea – mocznik
- Mel – miód
- Sodium Hyaluronate – forma kwasu hialuronowego
Jak rozpoznać niedobór lub nadmiar składników?
Objawy nie zawsze wskazują tylko jedną przyczynę, dlatego pojedyncza obserwacja może być myląca. Najlepiej porównywać wygląd i dotyk włosów po kilku podobnych myciach, zapisując użyte kosmetyki. Poniższa tabela pomaga uporządkować najczęstsze sygnały:
| Typ składnika | Objawy niedoboru | Objawy nadmiaru |
|---|---|---|
| Proteiny | Włosy są oklapnięte, mało sprężyste, pozbawione objętości, a loki mogą tracić kształt. | Włosy stają się sztywne, matowe, szorstkie, suche i bardziej podatne na plątanie. To możliwe objawy przeproteinowania. |
| Emolienty | Włosy są suche, matowe, szorstkie, puszą się, elektryzują i trudno je rozczesać. | Pasma są ciężkie, przyklapnięte, sklejają się w strąki i mogą wyglądać na przetłuszczone. |
| Humektanty | Włosy są suche, matowe, mało elastyczne i pozbawione miękkości. | Włosy mogą się puszyć, elektryzować, plątać lub tracić formę, zwłaszcza przy niekorzystnej wilgotności powietrza. |
Jak wdrożyć PEH w praktyce?
Zacznij od sprawdzenia składów kosmetyków w INCI. Opis na opakowaniu, taki jak „nawilżająca” lub „regenerująca”, nie zawsze dokładnie informuje, która grupa składników dominuje w formule. Zwróć uwagę na pozycję protein, emolientów i humektantów na liście oraz obserwuj reakcję włosów po użyciu produktu.
Pomocnym narzędziem może być metoda OMO, czyli sekwencja odżywka – mycie – odżywka:
- Pierwsza odżywka – nałóż ją na długość włosów przed myciem. Najczęściej pełni funkcję ochronną i ogranicza przesuszenie podczas mycia.
- Mycie – umyj przede wszystkim skórę głowy, najlepiej szamponem dobranym do jej potrzeb. Piana spływająca po długości zwykle wystarcza do jej oczyszczenia.
- Druga odżywka – po spłukaniu szamponu zastosuj produkt odpowiadający aktualnej potrzebie włosów. Emolient na tym etapie może wygładzić i zabezpieczyć pasma.
OMO nie jest obowiązkowym rytuałem dla każdego. To narzędzie, które może ograniczyć tarcie i przesuszenie, zwłaszcza przy włosach suchych, kręconych lub wysokoporowatych. Jeśli włosy po takim myciu są ciężkie, zmniejsz ilość produktu albo wybierz lżejszą odżywkę.
Dlaczego porowatość i pogoda mają znaczenie?
Porowatość włosów opisuje stopień rozchylenia ich łusek i pomaga przewidzieć, jak pasma reagują na składniki. Włosy wysokoporowate zwykle potrzebują więcej ochrony emolientami, ale mogą źle reagować na dużą ilość humektantów przy wilgotnej pogodzie. Włosy niskoporowate łatwiej obciążyć ciężkimi olejami i masłami, dlatego lepiej zaczynać od lżejszych formuł. Włosy średnioporowate mogą wymagać zmiennej pielęgnacji zależnie od ich aktualnego stanu.
Nie traktuj prostego testu, takiego jak test szklanki wody, jako ostatecznej diagnozy porowatości. O wiele bardziej miarodajna jest dłuższa obserwacja włosów, ich reakcji na kosmetyki i zachowania podczas różnych warunków pogodowych. Przy wysokiej wilgotności ogranicz humektanty, jeśli nasilają puszenie, i sięgnij po produkt emolientowy. Przy suchym powietrzu nawilżanie także powinno być zabezpieczone emolientem.
Najlepsza równowaga PEH wynika z obserwacji, a nie z kopiowania rutyny innej osoby. Wprowadzaj zmiany pojedynczo, zapisuj reakcje włosów i koryguj częstotliwość stosowania poszczególnych grup. Dzięki temu łatwiej ustalisz, czego potrzebują Twoje pasma w danym momencie.
